Werken vanuit het buitenland: kan de werknemer dat eisen en kan de werkgever werken in het buitenland weer intrekken?
De opkomst van hybride werken heeft de grenzen van werken op de traditionele werkplek verlegd. Ook werken vanuit het buitenland is allang niet meer beperkt tot een tijdelijke workation: werknemers kunnen gedurende langere tijd vanuit een ander land werken.
Een werkgever kan een verzoek van een werknemer om in het buitenland te werken afwijzen. Het wordt ingewikkelder wanneer een werknemer al langere tijd in het buitenland werkt en de werkgever die situatie wil beëindigen.
Uit de beperkte rechtspraak blijkt dat de werkgever bij het bepalen van de standplaats van de werknemer een sterke positie heeft. De omstandigheden van het geval kunnen echter meebrengen dat een werknemer langere tijd vanuit het buitenland kan blijven werken.
Recht op werken vanuit het buitenland?
Nederlands recht voorziet niet in een wettelijk recht om vanuit het buitenland te mogen werken. Op grond van zijn instructierecht mag de werkgever juist aanwijzingen geven over de wijze waarop en de plaats waar de werkzaamheden worden verricht. Een werkgever hoeft een verzoek van een werknemer om vanuit het buitenland te werken dus niet te honoreren.
Als de werkgever en de werknemer eerder een specifieke standplaats in Nederland als arbeidsplaats zijn overeengekomen, mag de werkgever in beginsel verlangen dat de werknemer daar blijft werken.
Het gerechtshof Den Haag oordeelde dit jaar dat een accountmanager, die (zonder instemming van zijn werkgever) naar Spanje was verhuisd, niet kon afdwingen dat hij permanent vanuit Spanje zou gaan werken.[1] In dit geval had de werkgever een gerechtvaardigd belang bij de instructie aan de werknemer om terug te keren naar Nederland, omdat de functie van de werknemer regelmatige klantbezoeken en fysieke aanwezigheid op kantoor vereiste.
De instructie werd zowel door de rechtbank als het hof redelijk geacht. Omdat de werknemer, ondanks meerdere verzoeken, weigerde zijn werkzaamheden vanuit Nederland te hervatten, was er sprake van een zodanige vertrouwensbreuk dat het door de werkgever gegeven ontslag op staande voet standhield.
Intrekken buitenlandarrangement
Als een werknemer al langere tijd vanuit het buitenland werkt, betekent dat niet dat de standplaats niet meer kan worden gewijzigd.
Volgens de maatstaf uit het zogenaamde Stoof/Mammoet-arrest moet, met inachtneming van alle omstandigheden van het geval, worden beoordeeld of de voorgestelde wijziging redelijk is en van de werknemer kan worden gevergd deze te aanvaarden. Uiteraard zal een belangrijke rol spelen wat partijen daarover zijn overeengekomen, maar de werkgever kan de standplaats toch wijzigen, als zijn belang bij die wijziging groter is dan het belang van de werknemer om in het buitenland te blijven werken.
Wanneer een werknemer al in het buitenland werkt en vervolgens naar een ander land wil verhuizen, dan rechtvaardigt dat niet direct een beëindiging van de arbeidsovereenkomst, de werkgever moet eerst voldoende onderzoeken en onderbouwen of de verhuizing zodanige nadelige gevolgen heeft dat voortzetting van de arbeidsovereenkomst niet langer van hem kan worden gevergd. In een recente uitspraak van de kantonrechter te Utrecht had de werkgever onvoldoende onderbouwd dat de verhuizing van een werknemer van Bonaire naar Costa Rica zou leiden tot de gestelde fiscale, juridische of organisatorische problemen. De werkgever kon de gewenste wijziging op grond van zijn instructierecht daarom niet tegenhouden.[2]
Verworven rechten
Wanneer werknemers al jarenlang in het buitenland werken, kan ook de vraag ontstaan of zij inmiddels een recht hebben verworven om definitief vanuit het buitenland werkzaam te zijn. Bij de beoordeling of zo’n verworven recht is ontstaan, dienen volgens het PontMeyer-arrest alle omstandigheden van het geval te worden meegewogen, waaronder de inhoud en duur van de gedragslijn, de positie van partijen, hun uitlatingen over die gedragslijn, de daaruit voortvloeiende voor- en nadelen en eventueel ook de kring van werknemers op wie de gedragslijn betrekking heeft.[3] Daarbij kan ook mogelijke precedentwerking ten aanzien van andere werknemers een rol spelen.
De kantonrechter Utrecht oordeelde vorig jaar dat een werknemer die sinds 2020 voor een Nederlands bedrijf grotendeels vanuit Ecuador had gewerkt, het recht had verworven om daar permanent werkzaam te blijven.[4] Aanvankelijk was sprake geweest van een tijdelijke regeling, maar door het jarenlang (met instemming van de werkgever) voortzetten van zijn verblijf in Ecuador was dit volgens de kantonrechter een arbeidsvoorwaarde geworden. Daarbij werd tevens van belang geacht dat de eerdere afspraken schriftelijk waren vastgelegd en de constructie in de praktijk goed functioneerde.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden maakte echter een andere afweging.[5] Hoewel de werkgever volgens het hof duidelijker had kunnen communiceren dat de regeling tijdelijk was, mocht de werknemer er in dit geval toch niet gerechtvaardigd op vertrouwen dat deze permanent was geworden. De werkgever mocht dus op grond van zijn instructierecht verlangen dat de werknemer na een overgangsperiode weer vanuit Nederland zou gaan werken.
Conclusie
Een werkgever kan een verzoek van een werknemer om vanuit het buitenland te werken in beginsel afwijzen, bijvoorbeeld omdat de aard van de werkzaamheden fysieke aanwezigheid in Nederland vereist of andere bedrijfsbelangen zich tegen werken vanuit het buitenland verzetten.
De werkgever kan op grond van zijn instructierecht onder omstandigheden ook verlangen dat een werknemer in het buitenland de werkzaamheden (na een overgangsperiode) opnieuw vanuit Nederland gaat verrichten. Langdurige toestemming betekent niet automatisch dat een werknemer een permanent recht op werken vanuit het buitenland heeft. Dit kan anders zijn indien een permanent verblijf is afgesproken of er een verworven recht om in het buitenland te werken is ontstaan, al zal een dergelijk recht niet snel aanwezig worden geacht.
[1] Gerechtshof Den Haag 25 mei 2026, ECLI:NL:GHDHA:2026:1771.
[2] Rechtbank Midden-Nederland 15 januari 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:422.
[3] Hoge Raad 22 juni 2018, ECLI:NL:HR:2018:976.
[4] Rechtbank Midden-Nederland 28 november 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:6433.
[5] Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 8 september 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:5851.